Jednym z pierwszych etapów pisania pracy licencjackiej, magisterskiej lub inżynierskiej jest zebranie odpowiedniej literatury. Dla wielu studentów właśnie ten moment okazuje się najtrudniejszy. Pojawiają się pytania: gdzie szukać książek? Jak znaleźć artykuły naukowe? Czy można korzystać z Internetu? Jak sprawdzić, które źródła są wiarygodne?
W tym poradniku przedstawiono sprawdzone sposoby wyszukiwania literatury naukowej oraz najczęściej popełniane błędy podczas gromadzenia materiałów do pracy dyplomowej.
Dlaczego odpowiednia literatura jest tak ważna?
Literatura stanowi podstawę każdej pracy naukowej. To właśnie na niej opiera się część teoretyczna, analiza problemu badawczego oraz interpretacja wyników badań.
Dobrze dobrane źródła:
- zwiększają wartość merytoryczną pracy,
- ułatwiają przygotowanie przypisów,
- pomagają w budowaniu argumentacji,
- zwiększają wiarygodność opracowania.
Im lepiej dobrana literatura, tym łatwiejsze staje się pisanie kolejnych rozdziałów.
Od czego zacząć poszukiwanie literatury?
Przed rozpoczęciem wyszukiwania warto określić:
- temat pracy,
- główne zagadnienia,
- słowa kluczowe związane z tematem.
Przykład:
Temat:
„Wpływ mediów społecznościowych na decyzje zakupowe młodych konsumentów”
Słowa kluczowe:
- media społecznościowe,
- social media marketing,
- zachowania konsumentów,
- decyzje zakupowe,
- influencer marketing.
Takie słowa znacznie ułatwiają wyszukiwanie źródeł.
Biblioteka uczelniana
Pierwszym miejscem poszukiwań powinna być biblioteka uczelni.
W katalogach bibliotecznych można znaleźć:
- książki naukowe,
- monografie,
- czasopisma naukowe,
- publikacje branżowe,
- prace doktorskie.
Wiele bibliotek umożliwia również dostęp do elektronicznych baz danych.
Google Scholar
Jednym z najlepszych narzędzi do wyszukiwania literatury naukowej jest wyszukiwarka Google Scholar.
Pozwala znaleźć:
- artykuły naukowe,
- publikacje konferencyjne,
- książki,
- rozprawy doktorskie.
Warto wpisywać konkretne frazy związane z tematyką pracy.
Przykład:
„social media marketing consumer behavior”
„bezpieczeństwo energetyczne Polski”
„zarządzanie zasobami ludzkimi”
Bazy naukowe
Studenci często mają dostęp do profesjonalnych baz naukowych poprzez uczelnię.
Najpopularniejsze z nich to:
- Scopus,
- Web of Science,
- EBSCO,
- ProQuest,
- JSTOR,
- Springer,
- ScienceDirect.
Publikacje znajdujące się w tych bazach są zazwyczaj recenzowane i uznawane za wiarygodne źródła naukowe.
Google Books
Google Books pozwala przeszukiwać treść wielu książek naukowych.
Można tam znaleźć:
- fragmenty publikacji,
- informacje bibliograficzne,
- spisy treści,
- podglądy książek.
Narzędzie jest szczególnie przydatne podczas poszukiwania konkretnych definicji lub teorii.
Repozytoria uczelni
Wiele uczelni prowadzi własne repozytoria publikacji naukowych.
Można w nich znaleźć:
- artykuły naukowe,
- raporty badawcze,
- rozprawy doktorskie,
- materiały konferencyjne.
Są to często źródła dostępne bezpłatnie.
Akty prawne i dokumenty urzędowe
W pracach z zakresu:
- prawa,
- administracji,
- bezpieczeństwa,
- finansów publicznych,
niezbędne jest korzystanie z aktualnych aktów prawnych.
Najważniejsze źródła to:
- Dziennik Ustaw,
- Monitor Polski,
- orzecznictwo sądów,
- dokumenty ministerstw,
- publikacje urzędowe.
Jak ocenić wiarygodność źródła?
Nie każde źródło znalezione w Internecie nadaje się do wykorzystania w pracy dyplomowej.
Warto zwrócić uwagę na:
- autora publikacji,
- wydawnictwo,
- datę wydania,
- liczbę cytowań,
- charakter naukowy publikacji.
Największą ostrożność należy zachować w przypadku anonimowych stron internetowych.
Czy można korzystać z Wikipedii?
Wikipedia może pomóc w zrozumieniu tematu, jednak nie powinna być wykorzystywana jako źródło naukowe w pracy dyplomowej.
Promotorzy zazwyczaj nie akceptują Wikipedii jako pozycji bibliograficznej.
Znacznie lepiej korzystać ze źródeł wskazanych w bibliografii artykułów Wikipedii.
Ile źródeł powinno znaleźć się w pracy?
Liczba źródeł zależy od rodzaju pracy oraz wymagań uczelni.
Najczęściej przyjmuje się:
Praca licencjacka
- około 20–40 źródeł.
Praca magisterska
- około 40–80 źródeł.
Ważniejsza od liczby jest jednak jakość wykorzystanej literatury.
Najczęstsze błędy podczas szukania literatury
Studenci często:
- korzystają wyłącznie z Internetu,
- używają przypadkowych stron internetowych,
- wybierają przestarzałe publikacje,
- ograniczają się do kilku źródeł,
- nie zapisują danych bibliograficznych na bieżąco.
Takie błędy utrudniają późniejsze tworzenie przypisów i bibliografii.
Jak organizować znalezione źródła?
Dobrym rozwiązaniem jest tworzenie osobnej tabeli zawierającej:
- autora,
- tytuł publikacji,
- rok wydania,
- wydawnictwo,
- najważniejsze informacje,
- numery stron.
Dzięki temu późniejsze przygotowanie przypisów przebiega znacznie szybciej.
Znalezienie odpowiedniej literatury jest jednym z najważniejszych etapów przygotowania pracy dyplomowej. Korzystanie z bibliotek, baz naukowych, Google Scholar oraz publikacji recenzowanych pozwala zgromadzić wartościowe materiały i uniknąć problemów podczas pisania pracy.
Im wcześniej student rozpocznie gromadzenie literatury, tym łatwiej będzie przygotować przypisy, bibliografię oraz część teoretyczną opracowania.
Jeżeli potrzebujesz pomocy przy wyszukiwaniu literatury, tworzeniu bibliografii, przypisów, formatowaniu pracy lub dostosowaniu dokumentu do wymagań uczelni, zespół OKDOK pomoże uporządkować wszystkie elementy pracy dyplomowej.
